W Republice Środkowoafrykańskiej kobiety rodzą w domach, często na ziemi, bez dostępu do czystej wody, badań diagnostycznych i podstawowego sprzętu. W 95% przypadków przez całą ciążę nie wykonują żadnych badań. O ich losie decydują matrony – lokalne akuszerki, które nie mają wykształcenia medycznego, a swoją wiedzę opierają na doświadczeniu i tradycji. Nic więc dziwnego, że RŚA niezmiennie od lat zajmuje jedno z najwyższych miejsc na świecie pod względem śmiertelności okołoporodowej matek i noworodków.

W tej rzeczywistości narodził się projekt „Bezpieczna Mama”. Jego inicjatorką jest Izabela Cywa – świecka misjonarka z diecezji tarnowskiej, która przez kilka lat pełniła funkcję dyrektorki szpitala w Bagandou w RŚA. Niemal codziennie widziała tam kobiety trafiające z ciężkimi powikłaniami porodowymi, często zbyt późno, by można było im pomóc.

Umierały matki i dzieci, bo nikt wcześniej nie zauważył zagrożenia albo nie wiedział, jak na nie zareagować. W 90% za tak wysoką śmiertelność w RŚA odpowiadają matrony i osoby odpowiedzialne za przebieg porodu. Popełniają błędy, bo to osoby niewykształcone

– tłumaczy Iza.

Dlatego projekt „Bezpieczna Mama” koncentruje się na źródle problemu – niewystarczającej wiedzy i braku narzędzi u osób odbierających porody. Wspólnie z położną Sarą Suchowiak Iza stworzyła specjalistyczny program szkoleniowy z zakresu ginekologii i położnictwa, który obejmuje m.in. rozpoznawanie najczęstszych patologii ciążowych i okołoporodowych, postępowanie w krwotokach poporodowych, resuscytację noworodka, opiekę nad kobietą po porodzie oraz umiejętność szybkiego kierowania pacjentek do ośrodków zdrowia.

Równolegle projekt zakłada doposażenie punktów medycznych w podstawowy sprzęt położniczy i ginekologiczny – od stetoskopów do osłuchiwania tętna płodu, przez sterylne zaciski pępowinowe, po tzw. „plecaki położnej”, zawierające niezbędne narzędzia i środki higieniczne. Sprzęt ten pozostaje na miejscu i służy lokalnym społecznościom także po zakończeniu szkoleń.

Do tej pory wolontariusze medyczni projektu „Bezpieczna Mama” przeszkolili ponad 170 matron w różnych regionach Republiki Środkowoafrykańskiej. Efekty są coraz bardziej widoczne. Raporty Ministerstwa Zdrowia RŚA pokazują wyraźny wzrost wczesnego wykrywania zagrożeń w ciąży oraz liczby kobiet kierowanych na badania i do szpitali. Szczególnie istotna jest zmiana roli matron. Dzięki szkoleniom stają się one nie tylko osobami odbierającymi porody, ale także pierwszym ogniwem systemu ochrony zdrowia – potrafią rozpoznać objawy takie jak gorączka, anemia czy brak ruchów dziecka i na czas skierować kobietę do ośrodka zdrowia. To właśnie te decyzje ratują życie matek i noworodków.

Na przykład jeśli dojdzie do krwotoku poporodowego, przeszkolona przez nas matrona już wie, jak reagować – owija brzuch położnicy chustą i natychmiast kieruje ją do ośrodka zdrowia. To realnie ratuje życie

– tłumaczy Iza.

Kolejna, siódma edycja projektu zaplanowana jest na 2027 rok. Rok 2026 zostanie poświęcony na stworzenie pierwszej w Republice Środkowoafrykańskiej szkoły rodzenia, która uzupełni dotychczasowe działania o edukację kobiet w zakresie opieki nad noworodkiem i połogiem. „Bezpieczna Mama” to projekt długofalowy – krok po kroku zmieniający rzeczywistość kobiet tam, gdzie przez lata nie miały żadnego wyboru.

Wesprzyj projekt „Bezpieczna Mama”! Uratuj życie kobiet i dzieci w RŚA!

Projekt „Bezpieczna Mama - ratujemy noworodki w RŚA” można wesprzeć przelewem na konto bankowe:

Sekretariat Misji Zagranicznych Księży Sercanów
ul. Rakowa 11, 10-185 Olsztyn
Bank BNP 79 1600 1462 1847 3641 5000 0008
tytułem: Bezpieczna Mama

lub korzystając z możliwości szybkiego przelewu:

Więcej o projekcie „Bezpieczna Mama”:

• Bezpieczna Mama - to działa!
• Bezpieczna Mama - obejrzyj nasz reportaż z RŚA
• Uratuj życie nienarodzonych w Afryce
• Bezpieczna Mama #5 za nami!
• Adopcja dziecka nienarodzonego w RŚA
• Nowe życie akuszerek